Stake là gì?
Ada được nắm giữ trên mạng lưới Cardano đại diện cho một phần stake trong mạng lưới, với quy mô phần stake tỷ lệ thuận với lượng ada nắm giữ. Khả năng ủy quyền hoặc cam kết một phần stake là điều cốt lõi trong cách Cardano vận hành.
Người nắm giữ ada có hai cách để kiếm phần thưởng: ủy quyền phần stake của mình cho một stake pool do người khác vận hành, hoặc tự vận hành stake pool riêng. Lượng stake được ủy quyền cho một stake pool nhất định là cách chính mà giao thức Ouroboros dùng để chọn ai sẽ thêm khối tiếp theo vào blockchain và nhận phần thưởng tài chính khi làm việc đó.
Càng nhiều stake được ủy quyền cho một stake pool (đến một mức nhất định), khả năng pool đó tạo ra khối tiếp theo càng cao, và phần thưởng sẽ được chia cho tất cả những người đã ủy quyền phần stake của họ cho stake pool đó.
Ủy quyền stake là gì?
Ủy quyền là quá trình người nắm giữ ada ủy quyền phần stake gắn với ada của họ cho một stake pool. Điều này cho phép những người nắm giữ ada không có kỹ năng hoặc không muốn vận hành một node vẫn có thể tham gia vào mạng lưới và được thưởng tương ứng với lượng stake đã ủy quyền.
Tại sao cần khuyến khích?
Các cơ chế khuyến khích được dùng để đảm bảo sự bền vững và lành mạnh của mạng lưới cũng như hệ sinh thái Cardano. Cơ chế khuyến khích này được xây dựng dựa trên nghiên cứu khoa học kết hợp toán học, lý thuyết kinh tế và lý thuyết trò chơi.
Ví Cardano
Khám phá nhiều loại ví đa dạng được thiết kế để giúp bạn tương tác với hệ sinh thái Cardano dễ dàng hơn.
Hãy thử công cụ tính staking của chúng tôi để xem bạn có thể nhận được bao nhiêu ada khi ủy quyền cho một stake pool.
FAQ
Stake pool được vận hành bởi các nhà vận hành stake pool (stake pool operator). Đây là những người tham gia mạng lưới có đủ kỹ năng để đảm bảo node hoạt động ổn định và liên tục, điều thiết yếu cho sự thành công của giao thức Ouroboros cũng như toàn bộ mạng lưới Cardano.
Giao thức sử dụng một cơ chế xác suất để chọn ra người dẫn dắt (leader) cho mỗi slot, người này sẽ chịu trách nhiệm tạo khối tiếp theo trong chuỗi. Khả năng một node stake pool được chọn làm slot leader tăng theo tỷ lệ thuận với lượng stake được ủy quyền cho node đó. Mỗi khi một node stake pool được chọn làm slot leader và tạo khối thành công, nó nhận được phần thưởng, được chia sẻ cho pool theo tỷ lệ lượng stake mà mỗi thành viên đã ủy quyền. Nhà vận hành stake pool có thể trừ chi phí vận hành từ số ada được thưởng, cũng như đặt ra biên lợi nhuận cho dịch vụ họ cung cấp.
Stake đã ủy quyền có thể được ủy quyền lại cho một pool khác bất cứ lúc nào. Stake được ủy quyền lại sẽ ở lại pool hiện tại cho đến epoch sau nữa (tính từ thời điểm ủy quyền lại), sau đó các lựa chọn ủy quyền của bạn sẽ được cập nhật trên chuỗi và stake của bạn được chuyển sang stake pool mới. Phần thưởng được phân phối vào cuối mỗi epoch, nên bạn sẽ tiếp tục nhận thưởng từ stake pool ban đầu trong hai epoch trước khi lựa chọn ủy quyền mới có hiệu lực.
Một số ví cung cấp các giải pháp khác nhau cho phép ủy quyền cho nhiều stake pool cùng một lúc. Khám phá các ví.
Chỉ số hiệu suất cho biết một stake pool đang hoạt động tốt đến mức nào. Do quá trình bầu chọn slot leader diễn ra kín, chỉ có thể ước tính mức độ thường xuyên mà stake pool đáng lẽ được chọn dựa trên số khối thực tế được tạo ra. Một pool có thể được đề cử nhiều hơn mức dự kiến dựa trên lượng stake của nó. Ví dụ, nếu một pool chỉ tạo ra một nửa số khối mà nó được đề cử, thì mức hiệu suất của nó là 50%. Điều này có thể xảy ra do pool có kết nối mạng kém, hoặc đã bị nhà vận hành tắt.
Đánh giá hiệu suất có ý nghĩa hơn khi xét trong một khoảng thời gian dài. Nếu một pool chưa được chọn để tạo khối trong epoch hiện tại, mức hiệu suất của nó sẽ là 0%, ngay cả khi nó có khả năng tạo khối vào cuối epoch. Mức hiệu suất trên 100% cũng có thể xảy ra nếu một pool tạo nhiều khối hơn số nó được đề cử.
Bão hòa là thuật ngữ chỉ tình trạng một stake pool cụ thể được ủy quyền nhiều stake hơn mức lý tưởng cho mạng lưới, và khi một pool đạt đến điểm bão hòa, nó sẽ mang lại phần thưởng giảm dần. Cơ chế bão hòa được thiết kế để ngăn chặn sự tập trung hóa, bằng cách khuyến khích người ủy quyền phân bổ stake cho nhiều stake pool khác nhau, và khuyến khích các nhà vận hành lập thêm pool để tiếp tục nhận phần thưởng tối đa. Vì vậy, bão hòa tồn tại để bảo vệ lợi ích của cả những người nắm giữ ada đang ủy quyền stake lẫn các nhà vận hành stake pool.
Mục tiêu là tránh để bất kỳ pool đơn lẻ nào trở nên quá lớn, qua đó làm giảm động lực ủy quyền cho các pool khác, và nhận được phần thưởng không cân xứng. Sức khỏe của mạng lưới một phần được quyết định bởi việc có nhiều stake pool đang hoạt động với lượng stake ủy quyền cân bằng. Càng nhiều pool và càng đa dạng về mặt địa lý thì càng tốt cho mạng lưới. Tỷ lệ bão hòa của mỗi stake pool được hiển thị trong menu chọn stake pool của Daedalus.
Mức độ hấp dẫn đo lường một stake pool hấp dẫn đến đâu đối với người nắm giữ ada đang muốn ủy quyền stake của mình. Nó chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm biên lợi nhuận, phí, hiệu suất của stake pool, tổng phần thưởng khả dụng trong epoch hiện tại, và tỷ lệ bão hòa, đồng thời góp phần quyết định thứ hạng của một stake pool.
Stake pool chủ yếu được xếp hạng dựa trên sự kết hợp giữa mức độ hấp dẫn và hiệu suất, cùng với các yếu tố khác. Cũng cần lưu ý rằng chính các nhà phát triển ví là người đưa ra quyết định này cho ví của họ. Khám phá các ví.
Việc chọn một stake pool cần cân nhắc nhiều yếu tố để đảm bảo bạn đưa ra quyết định sáng suốt. Các công cụ gọi là pool tools có thể giúp bạn chọn stake pool. Những điểm cần cân nhắc:
Hiệu suất: Hãy xem hiệu suất trong quá khứ của pool, phản ánh tỷ lệ thành công của nó trong việc tạo khối. Hiệu suất luôn ở mức cao là dấu hiệu tốt cho độ tin cậy và khả năng vận hành hiệu quả của pool.
Thời gian hoạt động: Đảm bảo pool có thời gian hoạt động cao. Điều này nghĩa là máy chủ của pool chạy liên tục không gián đoạn, làm tăng cơ hội được chọn để tạo khối.
Phí biên lợi nhuận: Stake pool tính một tỷ lệ phần trăm phí trên phần thưởng kiếm được. Phí thấp hơn có thể đồng nghĩa với nhiều phần thưởng hơn, nhưng hãy cân nhắc sự cân bằng giữa phí thấp và hiệu suất cao của pool.
Phí cố định: Thường có một mức phí cố định tối thiểu (do giao thức quy định) mà các pool sẽ tính. Hãy kiểm tra mức phí cố định mà pool đó áp dụng.
Điểm bão hòa: Một pool trở nên bão hòa khi nó có nhiều stake hơn mức tối ưu do giao thức đặt ra. Staking với một pool đã bão hòa có thể làm giảm phần thưởng của bạn, vì vậy nên chọn pool ở dưới ngưỡng này.
Sự gắn kết với cộng đồng: Hãy tìm những pool tích cực tham gia cùng cộng đồng Cardano. Điều này có thể thể hiện qua nội dung giáo dục, hỗ trợ cộng đồng, hoặc những đóng góp cho hệ sinh thái Cardano.
Pool theo sứ mệnh: Một số pool đóng góp một phần phí của mình cho các mục đích từ thiện, hoặc theo đuổi những sứ mệnh cụ thể như bảo vệ môi trường hay giáo dục. Nếu điều đó phù hợp với giá trị của bạn, nó có thể ảnh hưởng đến lựa chọn của bạn.
Bạn có thể dùng công cụ tính phần thưởng để hình dung mình sẽ kiếm được bao nhiêu phần thưởng. Cần lưu ý rằng công cụ này chỉ đưa ra ước tính phần thưởng, không nên xem là con số chính xác hay cam kết về mức thưởng. Trong tương lai, chúng tôi có thể sẽ thử nghiệm các tham số khác nhau có thể ảnh hưởng đến biên phần thưởng. Vì vậy, các con số được tính có thể thay đổi, nhưng vẫn phản ánh một mức lợi nhuận thực tế và hợp lý.
Có nhiều ví để bạn lựa chọn. Hãy chắc chắn rằng bạn chỉ tải ví từ những trang web đáng tin cậy. Khám phá các ví.
Có. Bạn có thể dùng Daedalus để khôi phục số dư ada từ ví cứng. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bạn nên thận trọng khi làm điều này. Việc nhập cụm từ khôi phục ví cứng vào Daedalus có thể khiến khóa riêng tư của ví cứng đối mặt với những rủi ro bảo mật bổ sung. Trong quá trình khôi phục ví cứng, Daedalus sẽ đưa ra các khuyến nghị giúp giảm thiểu vấn đề bảo mật.
Có. Phần thưởng kiếm được sẽ tích lũy cùng với phần stake ban đầu của bạn. Khi nhận được phần thưởng, số dư trong tài khoản phần thưởng của bạn tăng lên, và nhờ đó phần stake đã ủy quyền cũng tăng theo.